Βασιζόμενος σε μια παραδοσιακή σχέση αιώνων και θέτοντας- τουλάχιστον προς ώρας- στο περιθώριο τις ιδεολογικές διαφορές του με τον Σίσι, ο Ερντογάν πήγε την Τετάρτη στο Κάιρο επιδιώκοντας την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Αίγυπτο προκειμένου να οριοθετήσουν τις μεταξύ τους θαλάσσιες ζώνες Πιέρρος Ι. Τζανετάκος 15 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2024, 19:47 Οπως συμβαίνει συνήθως, τα γεγονότα είναι αυτά που ανατρέπουν τη ροή των πραγμάτων. Έως πρότινος, ο Ταγίπ Ερντογάν αποκαλούσε τον Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι στυγνό δικτάτορα και δολοφόνο. Οι διπλωματικές σχέσεις Τουρκίας- Αιγύπτου είχαν διαρραγεί εις βάθος, επί τουλάχιστον μια δεκαετία, με αιτία την ανατροπή των Αδελφών Μουσουλμάνων του Μοχάμεντ Μόρσι από τον αιγυπτιακό στρατό. Επικεφαλής του πραξικοπήματος τότε ήταν ο στρατηγός και σημερινός πρόεδρο της χώρας. Ο Μόρσι ήταν για τον Ερντογάν πολλά παραπάνω από σύμμαχος. Οι ιδεολογικοί κόσμοι των δύο ανδρών ήταν σχεδόν ταυτόσημοι- όταν μάλιστα ο τούρκος πρόεδρος ταξίδεψε στην Αίγυπτο για να χαιρετίσει τη νέα μουσουλμανική αρχή, ο Μόρσι τον υποδέχθηκε στη «δεύτερη πατρίδα» του. Τον Αύγουστο του 2013, μετά την επιβολή του Σίσι, οι δύο χώρες απέσυραν εκατέρωθεν τις διπλωματικές αντιπροσωπείες τους, ακυρώνοντας παραλλήλως κάθε κοινή στρατιωτική δραστηριότητα. Μετά, όμως, ξέσπασε ο πόλεμος στη Γάζα. Η Τουρκία, δια του Χακάν Φιντάν, τότε επικεφαλής της ΜΙΤ, είχε ήδη ξεκινήσει στο πλαίσιο της «επίθεσης φιλίας» προς τον αραβικό κόσμο και το Ισραήλ να προσεγγίζει με προσοχή την Αίγυπτο. Αλλά η επιφυλακτικότητα- αν όχι η καχυποψία- από την πλευρά του Καΐρου ήταν σχεδόν έκδηλη. Παρά τις πιέσεις που δεχόταν από το εσωτερικό και το εξωτερικό, ο Σίσι δεν ήταν βέβαιος ότι θα έπρεπε να συναντηθεί με τον Ερντογάν. Τώρα πια, δώδεκα χρόνια μετά, η σκληρή πραγματικότητα είναι αυτή που επιβάλλει τις συγκλίσεις. Τα συμφέροντα της Τουρκίας και της Αιγύπτου στη Μέση Ανατολή δεν ταυτίζονται εν συνόλω, όμως η επίτευξη του μέγιστου δυνατού οφέλους- και η αποφυγή του περαιτέρω κόστους- θα επιτευχθεί μόνο αν οι δύο πλευρές συμφωνήσουν ότι βρίσκονται στην ίδια σελίδα. Για τον Ερντογάν η Γάζα είναι πάνω από όλα ένα ζήτημα ταυτότητας. Δια της υποστήριξής του στη Χαμάς αφενός καλύπτει τα ισλαμιστικά αισθήματα του πολυπληθούς ακροατηρίου του στο εσωτερικό, αφετέρου διαδραματίζει τον ρόλο που του αρέσει περισσότερο από κάθε άλλον: αυτόν του ηγέτη του μουσουλμανικού κόσμου. Παραλλήλως, αναδεικνύει την Τουρκία ως περιφερειακή δύναμη, η οποία δεν ακολουθεί, αλλά διαμορφώνει τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή. Για τον Σίσι, ο πόλεμος Ισραήλ- Χαμάς υποκρύπτει κινδύνους επιβίωσης. Με χιλιάδες Παλαιστίνιους να στοιβάζονται λίγα χιλιόμετρα πίσω από τα σύνορα της και την οικονομία να μαστίζεται από δομικά προβλήματα, η Αίγυπτος βλέπει στην Τουρκία έναν αναγκαίο σύμμαχο. Άλλωστε, οι δύο δυνάμεις θα μπορούσαν να συνεργαστούν και επί του πεδίου, σε περίπτωση που ευοδωθούν τα σχέδια περί μιας διεθνούς δύναμης που θα εγγυηθεί την ασφάλεια στη μεταπολεμική Γάζα. Ο Ερντογάν, μάλιστα, υποσχέθηκε από το Κάιρο ενίσχυση του διμερούς εμπορίου, περισσότερες επενδύσεις και ευέλικτα εξοπλιστικά προγράμματα.
Σε βάθος χρόνου, ο τούρκος πρόεδρος προσβλέπει σε συνεργασία και στον κομβικό τομέα της ενέργειας. Όχι απλώς αγοράζοντας αιγυπτιακό υγροποιημένο φυσικό αέριο, αλλά δίνοντας σαφείς γεωπολιτικές προεκτάσεις σε οποιοδήποτε πιθανό εγχείρημα. Τουρκία και Αίγυπτος διατηρούν παραδοσιακές σχέσεις αιώνων. Ο Ερντογάν μίλησε για «κοινή Ιστορία άνω των 1000 ετών», ενώ στο κοινό ανακοινωθέν μετά τις διευρυμένες επαφές των δύο αντιπροσωπειών υπογραμμίζονταν οι «βαθιά ριζωμένοι πολιτισμικοί δεσμοί μεταξύ των δύο χωρών». Τα κανάλια της διπλωματίας, πράγματι, δεν έπαψαν ποτέ να λειτουργούν. Άλλωστε οι γραφειοκράτες των δύο υπουργείων Εξωτερικών διατηρούσαν επαφές, ακόμα και στις περιόδους της πιο σφοδρής αντιπαράθεσης. Πηγή: Protagon.gr
0 Σχόλια