Δελτίο Τύπου
Αφιέρωμα 28η Οκτωβρίου 1940: Η επέτειος του ΟΧΙ
Είναι αξημέρωτα της Δευτέρας της 28ης Οκτωβρίου 1940, όταν ένας επίμονος ήχος από σειρήνες μεταφέρει την είδηση του πολέμου, που είχε αρχίσει ουσιαστικά 2,5 μήνες πριν, στις 15 Αυγούστου, με τη βύθιση του ευδρόμου «Ελλη»
Λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα της 28 Οκτωβρίου του 1940, ο Μουσολίνι απέστειλε τελεσίγραφο στην Ελλάδα. Ο Ιταλός Πρέσβης στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι, το παρέδωσε ιδιόχειρα στον Ιωάννη Μεταξά. Η τότε Ιταλική κυβέρνηση απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του Ιταλικού στρατού από την Ελληνοαλβανική μεθόριο προκειμένου στη συνέχεια να καταλάβει κάποια στρατηγικά σημεία του Βασιλείου της Ελλάδος (λιμένες, αεροδρόμια κλπ.), για ανάγκες ανεφοδιασμού και άλλων διευκολύνσεών του, στη μετέπειτα προώθησή του στην Αφρική.
Μετά την ανάγνωση του κειμένου, ο Μεταξάς έστρεψε το βλέμμα του στον Ιταλό Πρέσβη και του απάντησε στην επίσημη διπλωματική γλώσσα, τα γαλλικά, την ιστορική φράση: «Alors, c’est la guerre».
Κάπως έτσι περιγράφεται η άρνηση της υποταγής του ελληνικού λαού και η συνέπεια αυτής ήταν η έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου μόλις δυόμιση ώρες αργότερα και η είσοδος της χώρας μας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η άρνηση πέρασε στον τότε ελληνικό δημοσιογραφικό τύπο με την λέξη «ΟΧΙ».
Κάθε χρόνο τέτοια μέρα, γιορτάζουμε το «Έπος του Σαράντα» και τις μεγάλες νίκες του ελληνικού στρατού εις βάρος των Ιταλών. Ενώ οι περισσότερες χώρες γιορτάζουν την ημερομηνία λήξης του πολέμου, η Ελλάδα πρωτοτυπεί γιορτάζοντας την 28η την είσοδό της σε αυτόν.
Δυστυχώς οι σημερινοί προδότες πολιτικοί και εκκλησιαστικοί “άρχοντες”, λένε σε όλα ΝΑΙ, προκειμένου να διατηρήσουν τους μισθούς και τις θέσεις τους.
(Βλέπε το ΝΑΙ στα μνημόνια, στην συμφωνία των Πρεσπών, στον Ουκρανικό πόλεμο, στα νέα Ίμια, στην ψευδοσύνοδο της Κρήτης, στο κλείσιμο των ιερών ναών, το κοινό Πασχάλιο με τους αιρετικούς κ.λπ).
Η πορεία προς τον πόλεμο
Στις 11 Αυγούστου του 1940 το επίσημο ιταλικό πρακτορείο Στέφανι δημοσίευσε ένα ανακοινωθέν που υπαγόρευσε ο Μουσολίνι.[299] Σε αυτό γίνονταν λόγος, με αναπόδεικτα στοιχεία, για κάποια αλβανική μειονότητα της Τσαμουριάς και για έναν αλβανό ληστή, που παρουσιαζόταν ως εθνομάρτυρας, ο οποίος δολοφονήθηκε από Έλληνες.[300] Όπως αναφέρει ο Τσιάνο, την επόμενη ημέρα ο Ντούτσε ανέφερε πως είχε στόχο την εκχώρηση της Τσαμουριάς και της Κέρκυρας χωρίς επέμβαση και αν υπάρξει αντίσταση θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι τα άκρα.[301] Επίσης ανακοίνωσε στους στρατηγούς Τζιακομόνι και Πράσκα ότι ήταν αποφασισμένος να επιτεθεί, για πολιτικούς λόγους, στην Ελλάδα στα τέλη Σεπτεμβρίου.[302] Το Ελληνικό Πρακτορείο Ειδήσεων αντέδρασε στο ανακοινωθέν αποκαθιστώντας την αλήθεια και ο Μεταξάς αναρωτιόταν αν η αλλαγή στάσης της Ιταλίας ήταν ένα προμήνυμα επίθεσης κατά της Ελλάδας ή καποια ανακίνηση του ζητήματος της Τσαμουριάς.[301] Έτσι, ο πρωθυπουργός απευθύνθηκε στον Γερμανό πρεσβευτή Έρμπαχ, εκφράζοντας τον φόβο του για ιταλική επέμβαση, δηλώνοντας ότι αν η Ιταλία έχει εδαφικές βλέψεις έναντι ελληνικών εδαφών, οι Έλληνες θα αντισταθούν σε κάθε επίθεση και δεν θα δεχτούν ταπεινώσεις, ακόμη και αν αυτό σημαίνει την καταστροφή τους.[303] Το ίδιο δήλωσε, γι ακόμη μία φορά, και στην βρετανική κυβέρνηση.[297] Στο ερώτημά του, όμως, για το ποια θα ήταν η υποστήριξη των βρετανών σε μια ιταλική επίθεση, η απάντηση τους ήταν ότι θα προσπαθούσαν να θέσουν την Ιταλία εκτός μάχης.[304] Η αδυναμία των βρετανών για ουσιαστική βοήθεια έκανε τον Πάλερετ να θεωρήσει ότι ήταν αδύνατον η Ελλάδα να προβάλει αντίσταση και έτσι ο Τσώρτσιλ τηλεγράφησε στον Μεταξά, δηλώνοντας τον θαυμασμό του για την θαρραλέα στάση των Ελλήνων και του ηγέτη τους.[305] Ο Μεταξάς δέχτηκε την βρετανική απάντηση, αλλά πλέον οι Βρετανοί θεωρούσαν την Ελλάδα χαμένη υπόθεση και δεν πίστευαν ότι τα ελληνικά στρατεύματα θα μπορούσαν να υπερασπιστούν την ηπειρωτική χώρα.[306]
Εν όψει γερμανικής εισβολής στα Βαλκάνια, στα μέσα Ιανουαρίου 1941 ο Μεταξάς και η ελληνική ανώτατη στρατιωτική ηγεσία έκαναν μια σειρά ελληνοβρετανικών συνομιλιών για πιθανή βρετανική στρατιωτική υποστήριξη στην Ελλάδα. Οι Βρετανοί, ανατρέποντας τις προηγούμενες αντιρρήσεις τους, δέχτηκαν την αποστολή εκστρατευτικού σώματος, αυτή, όμως, η απόφαση ικανοποιούσε περισσότερο δικές τους πολιτικές σκοπιμότητες και ανάγκες.[351] Οι Έλληνες ζήτησαν οκτώ ή εννέα βρετανικές μεραρχίες με ικανό αριθμό αεροσκαφών, αντιαεροπορικών και αντιαρματικών πυροβόλων για να βοηθήσουν αποτελεσματικά την άμυνα στην Ανατολική Μακεδονία, αλλά ο στρατηγός Archibald Wavell, ανώτατος διοικητής των βρετανικών στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή, πρόσφερε μόνο δύο ή τρεις μεραρχίες.[352] Ο Μεταξάς θεώρησε την προσφορά ανεπαρκή για τις ελληνικές ανάγκες[353], γιατί μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για να επιτεθούν ταχύτερα οι Γερμανοί στη χώρα και την απέρριψε.[354] Επισήμανε ότι θα δεχόταν βοήθεια μόνο όταν καθάριζε η κατάσταση στο αλβανικό μέτωπο και θα μπορούσαν να διατεθούν ελληνικά στρατεύματα στα βόρεια σύνορα.[355] Χερσαία στρατεύματα μπορούσαν να έρθουν στην Ελλάδα μόλις οι Γερμανοί περνούσαν τον Δούναβη ή τη διάβαση της Δοβρουτσάς για να εισέλθουν στη Βουλγαρία.[356]…
Στις 28 Οκτωβρίου 1940, στις 3 π.μ., ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα Εμμανουέλε Γκράτσι επισκέφθηκε τον Μεταξά και του επέδωσε τελεσίγραφο, με το οποίο η ιταλική κυβέρνηση κατηγορούσε την Ελλάδα ότι παραβιάζοντας την ουδετερότητά της διευκόλυνε ενεργά την Βρετανία[319] και ζητούσε να επιτραπεί σε ιταλικές δυνάμεις να καταλάβουν διάφορες στρατηγικές θέσεις.[320] Οι θέσεις αυτές δεν κατονομάζονταν και το τελεσίγραφο ήταν διατυπωμένο με τέτοιο τρόπο ώστε να ήταν βέβαιη η απόρριψή του.[321] Αφού διάβασε προσεκτικά το κείμενο της διακοίνωσης,[322] που ουσιαστικά ισοδυναμούσε με κήρυξη πολέμου, ο Μεταξάς, χωρίς να συμβουλευτεί τους αρμόδιους στο Υπουργείο Εξωτερικών και τον βασιλιά, απέρριψε το περιεχόμενό του χωρίς δισταγμό[323] λέγοντας στα γαλλικά Alors, c’est la guerre,[322] φράση που έγινε από εκείνη την στιγμή το Όχι των Ελλήνων.[324] H στάση του, που με αυτή εξέφραζε την συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων,[325] ήταν εναρμονισμένη με την εξωτερική πολιτική που είχε ακολουθήσει ο ίδιος τα προηγούμενα χρόνια, σύμφωνα με την οποία ήταν προς το συμφέρον της χώρας η σύμπλευση με τον «Αγγλοσαξονικό κόσμο»[326][327] και με βασικό γνώμονα την ελευθερία της Ελλάδας.[325]
Σχεδόν αμέσως ο Μεταξάς μετέδωσε την είδηση του πολέμου στον βασιλιά και προήγαγε τον Παπάγο σε Αρχιστράτηγο, επιφορτίζοντάς τον με την άμεση εκτέλεση του Σχεδίου Επιστράτευσης.[328] Συνάντησε τον βρετανό πρεσβευτή και του ζήτησε την ταχύτατη αποστολή βοήθειας, κυρίως αεροπορικής και ναυτικής.[329] Στις 04:30 συγκάλεσε υπουργικό συμβούλιο στο οποίο είπε πως ο σκληρός κι άνισος αγώνας της Ελλάδας δεν θα είναι μόνο κατά των Ιταλών καθώς γρήγορα θα εμπλακούν και οι Γερμανοί.[330] Θεωρούσε ότι το πιθανότερο ήταν να χαθεί προσωρινά η Μακεδονία και η Ήπειρο, ίσως και Αθήνα.[330] Πίστευε ότι ο αγώνας που αναλάμβανε το έθνος ήταν πόλεμος τιμής και οι ηθικές αξίες θα θριαμβεύσουν επί των υλικών, ενώ ήταν απόλυτα πεπεισμένος ότι η νίκη θα είναι με το μέρος των Συμμάχων.[331] Κατέληξε με τα εξής λόγια Θα υποφέρωμεν τα πάνδεινα, αλλά με το θαυμάσιο φρόνημα του λαού, με την ομόψυχον ένωσιν όλων των Ελλήνων, πιστεύω εις την νίκη.[330] Ακολούθησε το ραδιοφωνικό διάγγελμά του Μεταξά που καλούσε το έθνος να εγερθεί σύσσωμο και να αγωνιστεί.[332] Με την ανακοίνωση της είδησης του πολέμου πλήθος κόσμου, μέσα σε ενθουσιασμό και εθνική έξαρση, κατέκλυσε τους δρόμους της Αθήνας και των άλλων πόλεων, κάνοντας την 28η Οκτωβρίου μέρα γιορτής.[333] Μετά από διαψεύσεις και απογοητεύσεις στην σταδιοδρομία του, ο Μεταξάς με την άρνησή του να υποκύψει στους Ιταλούς λάμβανε τη γενική αποδοχή.[334] Αν και ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της Ελλάδος και ο μοναδικός εμπόλεμος σύμμαχος της Αγγλίας, δεν μπόρεσε να ξεφύγει από την ψυχοπαθολογία και την έντονη ανασφάλεια που τον κατείχε.[335]
Ο Μεταξάς ανέλυσε εκτενώς την απόφασή του σε εμπιστευτική ανακοίνωση προς τους ιδιοκτήτες και αρχισυντάκτες του Αθηναϊκού Τύπου στο Γενικό Στρατηγείο (Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία), στις 30 Οκτωβρίου 1940. Σύμφωνα με το σκεπτικό του, αν αποδεχόταν το τελεσίγραφο, θα επαναλαμβανόταν ο Εθνικός Διχασμός του 1916, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να βρεθεί στον πόλεμο αποδυναμωμένη και με τις δυνάμεις της διασπασμένες.[336] Η Ιταλία, η Βουλγαρία, η Αγγλία και η Τουρκία θα εκμεταλλεύονταν το γεγονός και θα καταλάμβαναν αμφισβητούμενες περιοχές όπως τη Μακεδονία, το Αιγαίο, τη Θράκη κ.α.[337] Ήταν λοιπόν κατά την άποψή του η ύστατη λύση για να διασφαλίσει τα συμφέροντα της πατρίδας του, που πολεμούσε για την δόξα και την τιμή της.[338] Έχοντας συμμετέχει στα γεγονότα του Διχασμού και βιώσει τις συνέπειές του, πίστευε με βεβαιότητα στη νίκη της μεγαλύτερης θαλάσσιας δύναμης, της Βρετανίας, και ότι η Ελλάδα θα εξέρχονταν από τον πόλεμο μεγαλύτερη, υπονοώντας ότι θα αποκόμιζε τα Δωδεκάνησα.[339]
Η εξέλιξη του πολέμου και οι γερμανικές διαμεσολαβητικές προτάσεις…
0 Σχόλια