ΑΓΙΟΣ ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΣ

 

Άγιος Αμφιλόχιος Επίσκοπος Ικονίου

Ο Άγιος Αμφιλόχιος Επίσκοπος Ικονίου

Ημερομηνία Εορτής: 23/11/2022
Τύπος εορτής: Σταθερή. Εορτάζει στις 23 Νοεμβρίου εκάστου έτους.
Άγιοι που εορτάζουν: Αγιος Αμφιλόχιος Επίσκοπος Ικονίου (; – 394)
Ιερά Λείψανα: Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου βρίσκονται στις Μονές Παντελεήμονος Αγίου Όρους και Κύκκου Κύπρου και στο Μουσείο Μπενάκη των Αθηνών.

ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΗΛ. ΝΤΑΛΙΑΝΗΣ, ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Βιογραφία

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΣ ΚΑΙ Η Β΄ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ

Σταλεὶς Ἀμφιλόχιε νεκρῶν ἀμφίοις,
Λόχους σκεδάζεις καὶ νεκρὸς νοουμένους.
Εἰκάδι ἐν τριτάτῃ θάνατος λάβεν Ἀμφιλόχιον.

Ο Άγιος Αμφιλόχιος ήταν Καππαδόκης, σύγχρονος του Μεγάλου Βασιλείου (βλέπε 1 Ιανουαρίου) και φίλος του.

Διακεκριμένος για τη μεγάλη του μόρφωση και ευσέβεια, αναδείχθηκε επίσκοπος Ικονίου το έτος 344 μ.Χ. Υπήρξε άριστος επίσκοπος και μετείχε στη Β’ Οικουμενική Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη, όπου και διέπρεψε. Η Β’ Οικουμενική Σύνοδος συνήλθε από τον Μάιο μέχρι το τέλος του Ιουλίου του 381 στην Κωνσταντινούπολη. Αυτή κατά κύριο λόγο διετύπωσε πλατύτερα και συμπλήρωσε το ιερό Σύμβολον της Νικαίας – Κωνσταντινουπόλεως, το λεγόμενο «Πιστεύω», επειδή τα μεν επτά πρώτα άρθρα συντάχθηκαν υπό της Α’ Οικουμενικής Συνόδου το 325, εναντίον της μεγάλης αιρέσεως του Αρειανισμού, που συντάραξε επί μακρόν την Εκκλησία, και η οποία αίρεση αρνιόταν τη Θεότητα του Δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος, του Υιού – Ιησού Χριστού, ενώ τα δε πέντε τελευταία άρθρα συντάχθηκαν από την Β’ Οικουμενική Σύνοδο (του 381), εναντίον της Πνευματομαχίας, η οποία και αρνιόταν τη Θεότητα του Τρίτου Προσώπου της Αγίας Τριάδος του Αγίου Πνεύματος. 

α) Οι Πνευματομάχοι και η αίρεση του Φιλιόκβε

Οι Πνευματομάχοι ή Μακεδονιανοί, αρνούνταν τη θεότητα του Αγίου Πνεύματος, θεωρώντας αυτό «κτίσμα και όχι Θεό, ούτε και ομοούσιον με τον Πατέρα και τον Υιόν». Κατά τον Μέγα Βασίλειο οι Πνευματομάχοι θεωρούνταν όχι μόνο ότι θεομαχούσαν και χριστομαχούσαν, κατά του Πατρός και του Υιού, αλλά και ότι πνευματομαχούσαν κατά του Αγίου Πνεύματος. Σήμερα πνευματομαχικές αιρέσεις είναι η αίρεση του παπισμού, του προτεσταντισμού, του μονοφυσιτισμού και οι υπόλοιπες αιρέσεις…οι οποίες δέχονται επίσης και την αίρεση του Φιλιόκβε-Filiogue.

 Μία από τις βασικές διαφορές μεταξύ των Ορθοδόξων και των Φραγκολατίνων, είναι η διδασκαλία περί του Αγίου Πνεύματος, το λεγόμενο Filioque. Οι Φραγκολατίνοι προσέθεσαν στο Σύμβολο της Πίστεως την φράση αυτή, ότι δηλαδή το Άγιον Πνεύμα “εκπορεύεται και από τον Πατέρα και από τον Υιόν” (Filioque), αλλοιώνοντας έτσι τον λόγο του Χριστού και την διδασκαλία των Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας, όπως εκφράσθηκε και Συνοδικά με την Β’ Οικουμενική Σύνοδο, αλλά και με τις άλλες Οικουμενικές Συνόδους. Στο σημείο αυτό επικεντρώθη η αντιαιρετική πολεμική πολλών Πατέρων της Εκκλησίας, όπως ήταν κυρίως οι τρείς νεότεροι μεγάλοι Φωστήρας και Ιεράρχες, ήτοι ο Μέγας Φώτιος, ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, και ο άγιος Μάρκος Εφέσου, ο Ευγενικός.

Μέσα στο σύμβολο πίστεως της Νικαίας-Κωνσταντινουπόλεως (325/381), εκφράζεται η ομολογία της Εκκλησίας ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται μόνο εκ του Πατρός και όχι και “εκ του Υιού”, (όπως οι αιρετικοί Λατίνοι λέγουν). Το Σύμβολο της Πίστεως είναι σαφές στο άρθρο 8: Αρθρο 8. «Καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὸ κύριον, τὸ ζωοποιόν, τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον, τὸ σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροσκυνούμενον καὶ συνδοξαζόμενον, τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν προφητῶν.». Η φράση αυτή του συμβόλου έχει αγιογραφι­κή θεμελίωση καθώς ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός μας αποκάλυψε ότι «Όταν έλθη ο Παράκλητος ον εγώ πέμψω υμίν παρά του Πατρός, το Πνεύμα της αληθείας ο παρά του Πατρός εκπορεύεται, εκείνος μαρτυ­ρήσει περί εμού». (Ιωάν. 15,26). 

Ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός δίδαξε ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα.. Ο όρος «εκπόρευση» σημαίνει ότι ο Πατέρας είναι η υπαρκτική αιτία και αρχή της ύπαρξης του Αγίου Πνεύματος και πρέπει ν’ αντιδιαστέλλεται από τον όρο «πέμψις». Το Άγιο Πνεύμα δεν δημιουργήθηκε, αλλά εκπορεύεται μόνο από τον Πατέρα. Ο Όρος «πέμψις», σημαίνει ότι το Άγιο Πνεύμα το οποίο εκπορεύεται μόνο από τον Πατέρα, αποστέλλεται και δίδεται εν συνεχεία ως δωρεά από τον Υιό του Θεού στους πιστούς. Ο Υιός του Θεού ο Ιησούς Χριστός, δεν είναι η υπαρκτική αιτία του Αγίου Πνεύ­ματος, διότι μία είναι η αρχή στην θεότητα και αυτός είναι ο Πατήρ. Επίσης η «πέμψις», σημαίνει την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος στην Εκκλησία, κατά την Πεντηκοστή και μετά την Ανάληψη του Ιησού Χριστού. Το Φιλιόκβε καταδικάστηκε ως αίρεση από την Πανορθόδοξη – Οικουμενική Σύνοδο του 879 μ.Χ. και από τις άλλες Μεγάλες Ορθόδοξες Συνόδους.

Στην διδασκαλία του Απολιναρίου και του Μακεδονίου αντέδρασαν από πολύ νωρίς οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας και τον καταδίκασαν πολλές φορές. Η οριστική όμως καταδίκη της αιρετικής τους κακοδοξίας, έγινε από τη Β’ Οικουμενική Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως το 381, η οποία καταδικάζει προκαταβολικά και την πνευματομαχική αίρεση του Φιλιόκβε.

β) Ο Άγιος Αμφιλόχιος Επίσκοπος Ικονίου και Ορθόδοξη βιωτή του

Ο Αμφιλόχιος δεν είχε κύρος μόνο στη δική του Εκκλησία, αλλά το ηθικό κύρος του είχε επεκταθεί και σε άλλες περιοχές. Έτσι, παρενέβαινε και σε Εκκλησίες κοντινές, όπου διασφάλιζε την ειρήνη και ορθοτομούσε το λόγο της αληθείας. Διότι στο έργο του, είχε οδηγό τα θεόπνευστα λόγια του Αποστόλου Παύλου: «Σπούδασον σεαυτὸν δόκιμον παραστῆσαι τῷ Θεῷ, ἐργάτην ἀνεπαίσχυντον, ὀρθοτομοῦντα τὸν λόγον τῆς ἀληθείας». (Β’ προς Τιμόθεον, στ’ 15). Δηλαδή, λέει ο Απόστολος Παύλος, προσπάθησε να παραστήσεις τον εαυτό σου στο Θεό δοκιμασμένο και τέλειο εργάτη, που δεν τον ντροπιάζει το καλοφτιαγμένο έργο του, και διδάσκει ορθά το λόγο της αληθείας. Στην προς Αμφιλόχιο επιστολή ο Μέγας Βασίλειος φανερώνει τη λαμπρή ηθική φυσιογνωμία του Αμφιλοχίου. Τον παρακαλεί να παραστεί στην τιμητική γιορτή υπέρ των μαρτύρων της Καισαρείας, για να αποβεί αυτή σεμνότερη, διότι ο λαός της Καισαρείας τον αγαπά, όσο κανένα άλλο επίσκοπο.

Και σήμερα ευχόμαστε οι Επίσκοποι “να ὀρθοτομοῦν τὸν λόγον τῆς ἀληθείας», αλλά σκεφτείτε την μεγάλη διαφορά των σημερινών επισκόπων με τον Αγιον Αμφιλόχιον.

Ο Αμφιλόχιος συνέταξε αρκετούς λόγους για την Ορθοδοξία μας, και πέθανε ειρηνικά το έτος 394 μ.Χ.

 

 

 

 Άγιος Αμφιλόχιος Επίσκοπος Ικονίου

 ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ, ΓΝΩΣΕΣΘΕ ΤΗΝ ΟΝΤΩΣ ΑΛΗΘΕΙΑΝ, ΤΕΥΧΟΣ: ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2022

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΓΝΩΣΕΣΘΕ ΤΗΝ ΟΝΤΩΣ ΑΛΗΘΕΙΑΝ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΕΙ ΥΜΑΣ

ΓΝΩΣΕΣΘΕ ΤΗΝ ΟΝΤΩΣ ΑΛΗΘΕΙΑΝ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΕΙ ΥΜΑΣ

Συντάκτης

0 Σχόλια

Υποβάλετε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *