Βιογραφία
Ὁ Νικόλαος, πρέσβυς ὢν ἐν γῇ μέγας,
Καὶ γῆς ἀποστὰς εἰς τὸ πρεσβεύειν ζέει.
Ἕκτῃ Νικόλεώ γε φάνη βιότοιο τελευτή.
Ο Άγιος Νικόλαος γεννήθηκε τον 3ο αιώνα μ.Χ. στα Πάταρα της Λυκίας, από γονείς ευσεβείς και πλουσίους και έδρασε την εποχή των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού (284 – 304 μ.Χ.), Μαξιμιανού (286 – 305 μ.Χ.) και Μεγάλου Κωνσταντίνου.
Σε νεαρή ηλικία έμεινε ορφανός και κληρονόμος μιας μεγάλης περιουσίας. Αλλά ο Νικόλαος, εμπνεόμενος από φιλάνθρωπα συναισθήματα, διέθετε την περιουσία του για να ανακουφίζει άπορα, ορφανά, φτωχούς, χήρες, στενοχωρημένους οικογενειάρχες. Ένας μάλιστα, θα διέφθειρε τις τρεις κόρες του, προκειμένου να εξασφαλίσει χρήματα. Όταν το έμαθε αυτό ο Νικόλαος, μυστικά σε τρεις νύκτες εξασφάλισε την προίκα των τριών κοριτσιών, αφήνοντας 100 χρυσά φλουριά στην κάθε μία. Έτσι, οι τρεις κόρες αποκαταστάθηκαν και γλίτωσαν από βέβαιη διαφθορά.
Στην συνέχεια αφιερώθηκε στον ασκητικό βίο, λόγω όμως της ξεχωριστής αρετής του τιμήθηκε, χωρίς να το επιδιώξει, αρχικά με το αξίωμα του Ιερέα στα Πάταρα και συνέχεια με το αξίωμα του αρχιεπισκόπου Μύρων. Από τη θέση αυτή καθοδηγούσε με αγάπη το ποίμνιό του και ομολογούσε με παρρησία την αλήθεια. Για το λόγο αυτό συνελήφθη από τους τοπικούς άρχοντες και ρίχτηκε στη φυλακή.
Όταν όμως ανήλθε στον αυτοκρατορικό θρόνο ο Μέγας Κωνσταντίνος ελευθερώθηκαν όλοι οι χριστιανοί και έτσι ο Νικόλαος επανήλθε στο αρχιεπισκοπικό θρόνο. Μάλιστα έλαβε μέρος στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο, όπου ξεχώρισε για τη σοφία και την ηθική του τελειότητα. Ελέγξτε και χαστούκισε μπροστά στον Αυτοκράτορα τον Αιρεσιάρχη Άρειο ενώ ήξερε ότι θα δικαστεί με θάνατο. Τελικά φυλακίζεται αλλά ο Χριστός και η Παναγία τον ελευθερώνουν με θαυμαστό τρόπο.
Ο Άγιος στην Φυλακή
Το χαστούκι του Αγίου Νικολάου στον Άρειο και το όραμα στη φυλακή..
Υπάρχει μια τάση από νεοπαγανιστές να σπιλωθεί ο Άγιος Νικόλαος και όχι μόνον, επειδή χαστούκισε τον αιρετικό Άρειο εις την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας το 325 μ.Χ. αντιβαίνοντας όπως λένε το Κατά Ματθαίον, Κεφ Ε΄ «38 Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη, Ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος. 39 ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ’ ὅστις σε ῥαπίζει εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην·».
Επίσης θεωρούν υποκριτικό το ότι ο Θεός ενώ εις το Ευαγγέλιο δίδει την εντολή “να μην κάνεις ποτέ κακό εις επιστροφή στους κάνοντας κακό εις εσέ”, επισκέπτεται μαζί με την Θεοτόκο τον Άγιο Νικόλαο στην φυλακή και τον συγχωρούν. Φυσικά όλοι αυτοί είναι άσχετοι από την Αγία γραφή και απομονώνουν χωρία της Αγίας Γραφής χωρίς να μπορούν να τα ερμηνεύσουν. Ξεχνούν ότι ο Χριστός πήρε το φραγγέλιο για να διώξει τους εμπόρους που είχαν μετατρέψει τον ναόν σε οίκο εμπορίου ( Ιω. 2,15 “καὶ ποιήσας φραγέλλιον ἐκ σχοινίων πάντας ἐξέβαλεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ, τά τε πρόβατα καὶ τοὺς βόας, καὶ τῶν κολλυβιστῶν ἐξέχεε τὸ κέρμα καὶ τὰς τραπέζας ἀνέστρεψε”,
Ιω. 2,15 Και αφού έκαμε φραγγέλλιον από σχοινιά, έβγαλε έξω από την αυλήν όλους και τα πρόβατα και τα βόδια, των δε αργυραμοιβών εσκόρπισε κάτω τα νομίσματα και αναποδογύρισε τα τραπέζια των.
(1) «Το φραγγέλιο είναι ένα είδος μαστιγίου· ήταν επίσης πλεχτό» (Ζιγαβηνός). Το μαστίγιο αυτό το πήρε ο Ιησούς ως έμβλημα και σημάδι εξουσίας και κρίσης παρά ως όργανο τιμωρητικό).
Η επίσης αυτό που λέει ο Χριστός ότι ήρθε “για να βάλει πυρ και μάχαιραν” και όχι μία ψεύτικη κοσμική ειρήνη…Μή νομίσητε ὅτι ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπί τήν γῆν· οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἀλλά μάχαιραν» (Ματθαίον 10,34).
“Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν · οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην, ἀλλὰ μάχαιραν. Ἦλθον γὰρ διχάσαι ἄνθρωπον κατὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ θυγατέρα κατὰ τῆς μητρὸς αὐτῆς καὶ νύμφην κατὰ τῆς πενθερᾶς αὐτῆς · καὶ ἐχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου οἱ οἰκιακοὶ αὐτοῦ» (Ματθ. ι΄ 34-36). Δηλαδή, δὲν ἦρθα νὰ φέρω εἰρήνη σὰν κοσμικὸς ἄρχοντας, ὅπως κάποιοι φαντάζονται. Ὄχι · ἀλλὰ ἦλθα νὰ φέρω διαίρεση καὶ διχασμό, γιὰ τὰ ὁποῖα, ὅμως, δὲν εἶναι ὑπεύθυνο τὸ Εὐαγγέλιό μου, ἀλλὰ ἡ κακία και η αμαρτία των ασεβών ἀνθρώπων. Διότι ἦλθα νὰ χωρίσω τὸν πιστὸ ἄνθρωπο ἀπὸ τοὺς ἄπιστους συγγενεῖς του. Κι’ ἔτσι ἐχθροὶ τοῦ πιστοῦ ἀνθρώπου θὰ εἶναι οἱ ἄνθρωποι τοῦ σπιτιοῦ του, ποὺ δὲν θὰ δεχθοῦν τὸ εὐαγγέλιό μου, τὸ ὁποῖο φέρνει τὴν ἀληθινὴ καὶ οὐρἀνια εἰρήνη”. Άρα εδώ βλέπουμε ότι διαφέρει η έννοια της χριστιανικής ειρήνης από την κοσμική αμαρτωλή ειρήνη με τα πάθη και τον Διάβολο, με τον οποίο συνθηκολογούν οι άνθρωποι της ασεβείας !!! Επίσης μέσα σε αυτό το εκκλησιολογικό πλαίσιο οι πιστοί χριστιανοί, χωρίζονται από τους αιρετικούς ή τους αιρετίζοντες ψευδο-επισκόπους..κ.λπ.
Την εποχή του Μ. Κωνσταντίνου εμφανίζεται και ο αιρετικός Άρειος. Ό Άρειος πρέσβευε και διαλαλούσε περίτρανα ότι ό Χριστός δεν είναι Θεός αλλά κτίσμα και ποίημα του Θεού. Αν και αυτός καθαιρείται, εξακολουθεί να υποστηρίζει σθεναρά και αμετανόητα την αιρετική άποψή του με συνέπεια να παρασύρονται αρκετοί από τα κηρύγματα του και να επικρατεί στις τάξεις της Εκκλησίας μεγάλη σύγχυση. Βλέποντας ο Μ. Κωνσταντίνος το πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί συγκαλεί σε σύσκεψη όλους τους Αρχιερείς και τους πρώτους των Μοναχών στη Νίκαια, για να αποδειχθεί ποιος τελικά έχει δίκαιο.
Το χαστούκι του Αγίου Νικολάου στον Άρειο.
Επιφανείς αρχιερείς και Μοναχοί, ανάμεσα στους οποίους και ο Άγιος Νικόλαος συγκεντρώνονται στη Νίκαια το 325 μ.Χ. στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο και τίθενται αντιμέτωποι με τον αιρεσιάρχη Άρειο.
Βλέποντας σε κάποιο χρονικό σημείο ο Άγιος Νικόλαος ότι ο Άρειος προσπαθεί με ασέβεια να αποστομώσει τους Αρχιερείς, χωρίς να ακούει την Ορθόδοξη θεολογική άποψη, κινούμενος από Ιερή αγανάκτηση σηκώθηκε και κατάφερε δυνατό ράπισμα στον Άρειο, παρότι αυτό τιμωρείτω με θάνατο γιατί έγινε παρουσία του αυτοκράτορα. Ο Άγιος ήταν “εικόνα πραότητος”, όπως λέγει το Απολυτίκιον αυτού, αλλά δεν θυσίασε την αλήθεια, έναντι μιας καλής συμπεριφοράς ή ενός καθωσπρεπισμού όπως γίνεται στις ημέρες μας.
Ο Άρειος με περισσή ψυχραιμία διαμαρτυρήθηκε στο βασιλιά, αναφέροντας ότι η εν λόγω συμπεριφορά, αν μη τι άλλο, ήταν προσβλητική και για τον ίδιο τον Κωνσταντίνο. Ο Μ. Κωνσταντίνος απευθυνόμενος στους αρχιερείς θύμισε ότι ο νόμος προβλέπει να κόβεται το χέρι εκείνου που τόλμησε μπροστά στο βασιλιά να χτυπήσει τον οποιοδήποτε. Ωστόσο έδωσε την πρωτοβουλία ν’ αποφασίσουν οι ίδιοι οι Αρχιερείς για την τύχη του παραβάτη μετά από φυλάκιση του Αγίου Νικολάου.
Στην πρόκληση αυτή οι (“νομοταγείς”) αρχιερείς παραδέχθηκαν το λάθος της συμπεριφοράς, αλλά παρακάλεσαν το βασιλιά, για να μην διαταραχθεί η σπουδαία Σύνοδος που διεξαγόταν την ώρα εκείνη, να φυλακίσει τον Άγιο αφήνοντας την τιμωρία του για το πέρας των εργασιών της Συνόδου.
Πράγματι ο Άγιος φυλακίζεται, αλλά και πάλι θαυμαστό γεγονός λαμβάνει χώρα στη φυλακή. Το βράδυ παρουσιάζεται σε όραμα ο Χριστός και ή Θεοτόκος ρωτώντας τον Άγιο το λόγο για τον οποίο αυτός βρισκόταν στη φυλακή. Ο Άγιος αποκρίθηκε “ότι φυλακίστηκα για τη δική σας αγάπη”, με αποτέλεσμα ο Χριστός να του δώσει το Άγιον Ευαγγέλιον ενώ η Θεοτόκος το αρχιερατικόν ωμοφόριον.
Την επόμενη μέρα γνωστοί του Αγίου, που τον επισκέφθηκαν, για να του προσφέρουν λίγο άρτο, βρίσκουν τον Άγιο απαλλαγμένο από τα δεσμά να φορά το ωμοφόριο και να διαβάζει από το Ευαγγέλιο. Όταν ο βασιλιάς πληροφορήθηκε τα γεγονότα που διαδραματίσθηκαν στη φυλακή ελευθέρωσε τον Άγιο και μαζί με τους άλλους αρχιερείς ζήτησε συγνώμη από τον Άγιο για τη συμπεριφορά που επέδειξαν απέναντι του. Μετά το πέρας της Συνόδου ο Άγιος επέστρεψε στην επαρχία του.
«Ποίοις μελωδικοῖς ἄσμασιν ἐπαινέσωμεν τόν Ἱεράρχην, τόν τῆς ἀσεβείας ἀντίπαλον, καί τῆς εὐσεβείας ὑπέρμαχον· τόν τῆς Ἐκκλησίας πρωτοστάτην· τόν μέγαν, προασπιστήν τε καί διδάσκαλον· τόν πάντας, τούς κακοδόξους καταισχύνοντα· τόν ὀλετῆρα Ἀρείου, καί θερμόν ἀντίμαχον· τόν δι’ οὗ τήν τούτου ὀφρύν, Χριστός καταβέβληκεν, ὁ ἔχων τό μέγα ἔλεος».
Ο Αιρεσιάρχης Πάπας Λέων στο Φανάρι
Αντίθετα στις ημέρες μας ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος δέχεται τους αιρεσιάρχες Πάπες της Ρώμης και συλλειτουργεί μαζί τους, όπως έγινε στις 29-30/11/2025 στην Νίκαια της Βιθυνίας, αλλά και στον Πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου, κατά την θρονική εορτή του Αγίου Ανδρέα, όπου παρέστη ο αιρεσιάρχης Πάπας Λέων, προς “τιμήν” δήθεν (ατιμίαν) στην μνήμη της Ά Οικουμενικής Συνόδου του 325 (όταν ο Πάπας αναθεματίζεται από τις Οικουμενικές Συνόδους, ως νεοπασχαλίτης και ως διαστρεβλωτής του Συμβόλου της Πίστεως και των Ιερών δογμάτων και των ιερών μυστηρίων της Εκκλησίας) .
Ο Άγιος Νικόλαος ήταν προικισμένος και με το χάρισμα της θαυματουργίας με το οποίο έσωσε πολλούς ανθρώπους και όσο ήταν εν ζωή αλλά και μετά την κοίμησή του το 330 μ.Χ. Για παράδειγμα όταν κάποτε κινδύνευσε κάποιος στη θάλασσα – λόγω σφοδρών ανέμων – και επικαλέστηκε το όνομα του αγίου σώθηκε και μάλιστα ενώ βρισκόταν στη μέση του πελάγους βρέθηκε αβλαβής στο σπίτι του. Το θαύμα έγινε αμέσως γνωστό στην Πόλη και ο λαός προσήλθε αμέσως σε λιτανεία και αγρυπνία προκειμένου να τιμήσει το θαυματουργό Άγιο.
Επιμέλεια Κειμένων, Περικλής Ηλ. Νταλιάνης Θεολόγος
Πηγές: Μεγάλος Συναξαριστής
Λειτουργικά κείμενα
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος δ’.
Κανόνα πίστεως καὶ εἰκόνα πραότητος, ἐγκρατείας Διδάσκαλον, ἀνέδειξέ σε τῇ ποίμνῃ σου, ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια· διὰ τοῦτο ἐκτήσω τῇ ταπεινώσει τὰ ὑψηλά, τῇ πτωχείᾳ τὰ πλούσια. Πάτερ Ἱεράρχα Νικόλαε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.
Κοντάκιον
Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Ἐν τοῖς Μύροις Ἅγιε, ἱερουργὸς ἀνεδείχθης· τοῦ Χριστοῦ γὰρ Ὅσιε, τὸ Εὐαγγέλιον πληρώσας, ἔθηκας τὴν ψυχήν σου ὑπὲρ λαοῦ σου, ἔσωσας τοὺς ἀθώους ἐκ τοῦ θανάτου· διὰ τοῦτο ἡγιάσθης, ὡς μέγας μύστης Θεοῦ τῆς χάριτος.
Ὁ Οἶκος
Ἀνυμνήσωμεν νῦν τὸν Ἱεράρχην ᾄσμασι, τὸν ἐν Μύροις λαοὶ ποιμένα καὶ διδάσκαλον, ἵνα ταῖς πρεσβείαις αὐτοῦ ἐλλαμφθῶμεν· ἰδοὺ γὰρ ὤφθη ὅλος καθάρσιος, ἀκήρατος πνεύματι, Χριστῷ προσάγων θυσίαν ἄμωμον, τὴν εἰλικρινῆ καὶ Θεῷ εὐπρόσδεκτον, ὡς ἱερεὺς κεκαθαρμένος τῇ ψυχῇ καὶ τῇ σαρκί· ὅθεν ὑπάρχει ἀληθῶς, τῆς Ἐκκλησίας προστάτης, καὶ ὑπέρμαχος ταύτης, ὡς μέγας μύστης Θεοῦ τῆς χάριτος.
Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.
Ποταμὸν ἰαμάτων ὑπερχειλῆ, καὶ πηγήν σε θαυμάτων ἀνελλιπῆ, ἔδειξε Νικόλαε, τοῦ ἐλέους ἡ ἄβυσσος· οἱ γὰρ βαρείαις νόσοις, πικρῶς πιεζόμενοι, καὶ συμφοραῖς τοῦ βίου, δεινῶς ἐταζόμενοι, πάσης ἀθυμίας, ἀκεσώδυνον ὄντως, εὑρίσκουσι φάρμακον, τὴν θερμήν σου ἀντίληψιν· διὰ τοῦτο βοῶμέν σοι· Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν ἁγίαν μνήμην σου.
Αγιογραφίες
Άγιος Νικόλαος
Άγιος Νικόλαος
0 Σχόλια