Αναφορές από συνταξιούχους γήρατος του πρώην ταμείου ΟΓΑ, έλαβε ο Συνήγορος του Πολίτη, ότι τους ζητούν ποσά πίσω.
Πρόκειται για συντάξεις (βασικές και κύριες). Οι συνταξιούχοι – συνήθως χήρες – διαμαρτύρονται πως μετά τη χορήγηση και σύνταξης λόγω θανάτου, εκδίδονται ξαφνικά, εις βάρος τους καταλογιστικές πράξεις, δηλαδή τους ζητούν να επιστρέψουν χρήματα από τις συντάξεις πίσω.
Όπως λένε, πρόκειται για οφειλές, που αφορούν στην καταβολή μέρους της βασικής σύνταξης, που έπρεπε να είχε περικοπεί από το κράτος προ καιρού αλλά αυτό δεν συνέβη.
Κυρίως αφορά γυναίκες, που είχαν χηρέψει και ενώ πέρασε η τριετία χηρείας το κράτος δεν έκοψε τις παροχές. Κι έτσι από λάθος ή αδυναμία του κράτους σήμερα τους ζητούν τα χρήματα μαζικά πίσω.
ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΛΑΘΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, βάσει της νομοθεσίας θα έπρεπε να τους είχαν περικόψει ήδη τις συντάξεις από το κράτος αμέσως μετά τη χορήγηση της δεύτερης σύνταξης κι όχι να τους ζητούν χρόνια μετά, χρήματα από την καταβολή συντάξεων πίσω. Μάλιστα η Ανεξάρτητη Αρχή σημειώνει πως αυτό είχε ως αποτέλεσμα το εναπομείναν εισόδημά τους να υπολείπεται κατά πολύ του αναγκαίου εισοδήματος για την αξιοπρεπή διαβίωσή τους.
ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Παρά το γεγονός ότι δεν τίθεται, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, ζήτημα παραβίασης της νομιμότητας από το κράτος, η μεγάλη καθυστέρηση εφαρμογής του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου από τη διοίκηση, δημιουργεί προβλήματα. Καταλήγει στον καταλογισμό υπέρογκων ενίοτε ποσών, δυσανάλογων με το πραγματικό εισόδημα, που διαθέτει αυτή η κατηγορία χαμηλοσυνταξιούχων. Τους οδηγεί δηλαδή σε συνθήκες ανέχειας και πενίας, που είναι αντίθετη προς την αρχή της χρηστής διοίκησης. Όπως επισημαίνει, δημιουργία αναντιστοιχία της εμπιστοσύνης του πολίτη στους θεσμούς του κράτους.
ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
Με πόρισμα που απηύθυνε ο Συνήγορος του Πολίτη στην υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως και στον διοικητή του e-ΕΦΚΑ πρότεινε την ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας για την τροποποίηση των εφαρμοζόμενων διατάξεων, σε αντιστοιχία και με τις ισχύουσες κοινές διατάξεις για επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών.
Ουσιαστικά η Ανεξάρτητη Αρχή ζητεί να υπάρξει μέριμνα για νομοθετική ρύθμιση ώστε να διασφαλιστεί ότι οι χήρες που ζουν από τη σύνταξή τους, να μπορούν να επιβιώσουν, μετά τον καταλογισμό των οφειλών. Συγκεκριμένα ο Συνήγορος του Πολίτη επιμένει πως η ρύθμιση θα πρέπει να «εγγυάται ένα επαρκές εισόδημα στους συνταξιούχους ώστε να εξασφαλίζονται συνθήκες αξιοπρεπούς διαβίωσης», το γεγονός όμως αυτό δεν έγινε δεκτό από την πλευρά του ΕΦΚΑ.
Η ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ
Η ανεξάρτητη διοικητική αρχή έστειλε τη νομολογία, που έχει ήδη διαμορφωθεί, από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη νομολογία, που είναι υπέρ των συνταξιούχων, «η ύπαρξη των πραγματικών περιστατικών που θεμελιώνουν την καλή πίστη των συνταξιούχων σε συνδυασμό με τις σοβαρές δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις και η έκταση των επιπτώσεων αυτών στην αξιοπρεπή διαβίωση των συνταξιούχων, αποτελούν επαρκείς συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν στην κατ’ εξαίρεση μη αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών». Επισημαίνει δηλαδή η συγκεκριμένη νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας, πως αν οι άνθρωποι αυτοί δεν είχαν δόλο και είχαν δυσκολίες επιβίωσης, θα έπρεπε ακόμη και ν΄ απαλλαγούν από τις οφειλές αυτές.
Ο Συνήγορος του Πολίτη τονίζει πως αφού έστειλε το πόρισμά του έλαβε επιστολή από τον διοικητή του e-EFKA με αριθμό 379471/20858/18.3.2026. Σ΄ αυτήν την απαντητική επιστολή γίνεται λόγος για τις προσπάθειες που καταβάλλει οργανισμός ώστε να αντιμετωπιστούν έγκαιρα οι αποφάσεις για τους συνταξιούχους. Όμως, ο e-ΕΦΚΑ απαντά αρνητικά στο αίτημα ώστε οι συνταξιούχοι του ΟΓΑ, που τους ζητούν χρήματα πίσω, να μην τα καταβάλλουν ακόμη κι αν ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας.
ΕΠΙΜΕΝΕΙ Ο ΕΦΚΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΩΝ
Ο Συνήγορος του Πολίτη εξηγεί πως απ΄ ό, τι φαίνεται «δεν γίνεται δεκτή η πρόταση της Αρχής, σύμφωνα με την πρόσφατα διαμορφωθείσα νομολογία και τις αρχές της χρηστής διοίκησης». Δεν δέχεται δηλαδή ο e-EFKA να υπάρξει εξαίρεση, σε περιπτώσεις πραγματικής φτώχειας «ώστε να αποσοβηθεί η εξαιρετικά δυσμενής συνθήκη της μεγάλης μείωσης ή και πλήρους διακοπής καταβολής της σύνταξης».
Παραμένει, επίσης, όπως λέει ο Συνήγορος του Πολίτη, αναπάντητη η πρόταση του και δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ανταπόκριση το υπουργείο Εργασίας για να υπάρξει νομοθετική πρωτοβουλία «για τις διατάξεις που εφαρμόζονται περί εξόφλησης – συμψηφισμού της οφειλής, έτσι ώστε να μην θίγονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις για την αξιοπρεπή διαβίωση αυτής της κατηγορίας συνταξιούχων».
Της Άννας Στεργίου


0 Σχόλια